Praktijk Heart vs. Brain - Coaching                            
 


Rouwverwerking, als alles om je heen tot stilstand komt



Ik rouw om jou! Maar doe ik het wel goed? 

Het verdriet overvalt mij op onverwachte momenten, hoe ga ik daar mee om?

Hoe ga ik om met die momenten waarop ik wel wil schreeuwen, maar het eigenlijk niet kan? 


Rouwverdriet, komt niet op afgesproken tijden. Het is als de golven van de zee: soms kabbelend en rustig, dan ineens hoge golven die aan land stormen en alles wegspoelen.

Er bestaan zoveel theorieën over rouw dat je er haast onzeker van zou worden. Rouwtaken zijn essentiële taken die men na een ingrijpende verdrietige ervaring moet verrichten om tot rust en volledige verwerking te kunnen komen. Rouw is uniek in intensiteit, duur, betekenis en expressievorm.

Rouwen gebeurt altijd in een context van familie, gemeenschap, sociale contacten en cultuur in een voortdurende interactie die het rouwproces zowel positief als negatief kunnen beïnvloeden.

Hoe jij omgaat met verlies hangt voor een groot deel af van het hechtingspatroon dat je als kind bij je ouders hebt geleerd. Was er bij jou thuis een veilige bodem om te voelen? Dat is van grote invloed op het verwerkingsproces en het aannemen van jouw eigen verlies.

Zonder te rouwen kun je nooit meer hechten. Een van de belangrijkste dingen is om te leren leven met verlies en kwetsbaarheid.

De pijn toelaten en je tranen huilen tot ze niet meer komen. Bewust voelen dat iets onbereikbaar is geworden of pijn heeft gedaan en verantwoordelijkheid nemen voor het gemis en het zeer in jezelf.

Rouwen is belangrijk zodat je leert om je niet meer af te sluiten voor de pijn, maar de pijn te integreren en je je hart open kunt blijven houden.

Het idee dat rouw op een gegeven moment “verwerkt” is en wordt afgesloten is een achterhaald idee.

Rouw is een open proces en het is normaal dat soms na jaren (door een bepaalde trigger) weer naar boven komt. Traumatisch verlies heeft vaak schadelijke gevolgen voor het fysieke en psychische welzijn.


 

Verlies van een ouder

Je ouders zijn de mensen die jou vanaf het allereerste begin hebben gekend. Als kwetsbaar, afhankelijk kind heb je de veiligheid, liefde en zorg van je vader en moeder nodig om met vertrouwen de wereld te gaan verkennen. Je leert om je te hechten, om troost te zoeken en te krijgen als je dat nodig hebt. Opgroeien is je stap voor stap losmaken van je ouders, leren het zelf te doen. Altijd vanuit het weten dat je ouders er zijn om om op terug te vallen. Ook als je al lang volwassen bent. Er is geen andere liefde zo onvoorwaardelijk dan de liefde van ouders voor hun kind.

Het liefste willen we onze ouders zo lang mogelijk bij ons houden. Het is zo fijn als ze deel blijven uitmaken van ons leven en meedelen in onze vreugdes en er zijn in ons verdriet.

Dit is het ideale plaatje. De realiteit is niet altijd zoals we willen dat het zou zijn. Er kan onderweg van alles anders gaan. Er ook kan ook een situatie zijn ontstaan, waarin er een verstoorde ouder kind relatie is. Dit kan het rouwproces complexer en indringender maken.  

Verlies van ouders is in elke levensfase anders.

Er zijn mensen die al op jonge leeftijd een van hun ouders verliezen. Voor een kind is dat een trauma; je hebt je vader of moeder nog zo hard nodig. De helft van je basisveiligheid valt in een klap weg. En de andere ouder is niet in zijn gewone doen. Er rust een zware taak op de ouder die achterblijft. Dealen met zijn of haar eigen verdriet maar ook in zijn of haar eentje voor een of meer kinderen zorgen. 

Jonge kinderen gaan vaak anders om met rouw dan wij als volwassenen gewend zijn. Zij verwerken het overlijden van een dierbare vaak meer in stukjes. Momenten van groot verdriet worden afgewisseld met momenten dat er gewoon gespeeld wordt en het kind plezier maakt. Jonge kinderen uiten hun gevoelens van verdriet, boosheid en verwarring vaak ook op een andere manier, een manier die niet altijd even goed te herkennen is als rouw. Zo zien we vaak dat ze lichamelijke klachten melden of moeilijk of agressief gedrag vertonen.  Boosheid, ontkenning, slaap- en eetproblemen, onrust en concentratieproblemen en het heel veel zoeken van fysiek contact zijn uitingsvormen van rouw die we veel zien bij jonge kinderen. 

Veel pubers sluiten zich af in de beginfase van de rouw. Bijna iedere puber wil niet opvallen, of in ieder geval niet opvallen met de gevoelens die horen bij rouw. Ook hebben veel pubers het nodig om hun emoties wat buiten te houden om zich zo de eerste periode na het verlies staande te kunnen houden. Het kan heel moeilijk zijn een puber te begeleiden door een rouwproces omdat zij zich vaak afsluiten. Het is dan ook heel belangrijk steeds alert te zijn op de signalen die de jongere geeft. Dwingen gevoelens te uiten is zinloos en ook niet goed. Maar het is wel goed steeds de ruimte te bieden om gevoelens te uiten en dit ook te stimuleren. Het is goed hierbij te realiseren dat de jongere meestal vooral op zoek is naar begrip en niet zo zeer hulp. 



Verlies van een kind

Een kind is bijna een verlengstuk van jezelf. Er zijn veel soorten van verdriet. Verdriet omdat je je kind nooit meer verder zal zien groeien en je nooit zult weten hoe het zou zijn als het groot is. Het missen van je kind wat je niet meer kunt koesteren, aanraken, omhelzen. Zijn/haar stem die je nooit meer zult horen. De grapjes die je altijd met hem of haar maakte. Die typische geur die hoorde bij jouw kind. Terloopse gesprekjes. Je kunt zelfs de ruzies missen.

Elk verlies van een kind is anders. De ene ouder verliest zijn of haar kind bij of zelfs voor de geboorte, de ander door zelfmoord en de ander bijvoorbeeld weer door een ziekte of een ongeval. Het is dus heel moeilijk om te zeggen hoe je om moet gaan met het verlies van je kind.

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat het rouwproces na het verlies van een kind intenser is en langer duurt dan bij het overlijden van andere dierbaren. Het rouwen na het verlies van een kind lijkt dan ook een onmogelijke opgave.

Het verlies van een kind drukt een stempel op het hele leven dat nog gaat volgen, en zal ook nog eens flink benadrukt worden bij belangrijke dagen zoals verjaardagen, kerst en het starten van een nieuw jaar. 


Verlies van een partner

De dood van je partner is op elke leeftijd een enorme klap, of je nu jong bent en samen kinderen opvoedt of al een heel leven met z'n tweeën achter de rug hebt liggen. Het is een verlies waar je iedere dag weer mee geconfronteerd wordt, als je wakker wordt, als je naar bed gaat en alles wat daar tussenin ligt. 

Als een partner wegvalt kan dat een heel groot gat slaan. 

Het verliezen van je partner betekent dat de vertrouwde taakverdeling binnen het huishouden is weggevallen. Veel was gebaseerd op de relatie die je met elkaar had. Je moet als het ware jezelf terug vinden in een nieuwe ordening in je leven. Het kan voelen of er een stukje van jezelf is gestorven. Toch gaat het leven verder, niet meer samen maar alleen. 


Therapie 

Als je het gevoel hebt dat je ondersteuning nodig hebt in het rouwproces kan professionele hulp uitkomst bieden. Zo kunnen we de rouwverwerking actief en gestructureerd bespreken en aan gaan pakken. Het verlies krijgt een nieuwe betekenis en de scherpe kantjes gaan wat minder scherp voelen en het rouwen wordt "omgaan met".